ในการทำ ซิลค์สกรีนรูปลอกเซรามิค (Ceramic Decal) เนื้อสีที่ใช้พิมพ์จะมีความแตกต่างจากสีสกรีนเสื้อผ้าหรือสิ่งพิมพ์ทั่วไปอย่างสิ้นเชิงครับ เพราะต้องทนความร้อนสูงในเตาเผาได้ตั้งแต่ 600°C ไปจนถึงกว่า 1,200°C (ขึ้นอยู่กับประเภทของเซรามิค)
องค์ประกอบหลักของเนื้อสีสกรีนรูปลอกเซรามิค สามารถแบ่งออกเป็น 4 ส่วนสำคัญ ดังนี้ครับ
1. ผงสีทนความร้อน (Ceramic Pigments / Stains)
เป็นส่วนที่ทำให้เกิดสีสันต่าง ๆ สารอินทรีย์ทั่วไปจะไหม้กลายเป็นเถ้าเมื่อโดนความร้อนสูง ดังนั้นผงสีที่ใช้จึงต้องเป็น สารอนินทรีย์ (Inorganic) หรือพวกออกไซด์ของโลหะ (Metal Oxides) ที่ถูกนำไปเผาและบดละเอียดจนเสถียรแล้ว เช่น:
ออกไซด์ของโคบอลต์ (Cobalt Oxide): ให้โทนสีน้ำเงิน/น้ำเงินคราม (เช่น ลายตาสับปะรด หรือบลูแอนด์ไวท์)
ออกไซด์ของโครเมียม (Chromium Oxide): ให้โทนสีเขียว
ออกไซด์ของเหล็ก (Iron Oxide): ให้โทนสีน้ำตาล แดงอิฐ หรือเหลือง
ทองคำ/แคดเมียม (Gold / Cadmium): สำหรับโทนสีแดงสด หรือสีชมพู (มักมีราคาแพง)
2. ฟลักซ์ หรือ เนื้อแก้ว (Flux / Frit)
ผงสีเซรามิคเพียว ๆ จะไม่มีความเงาและไม่สามารถยึดเกาะกับผิวเคลือบเองได้ จึงจำเป็นต้องผสม ฟลักซ์ (Flux) หรือ ฟริต (Frit) ซึ่งก็คือเนื้อแก้วบดละเอียด มีหน้าที่:
เป็นตัวช่วยหลอมลาย: เมื่อเผาถึงอุณหภูมิที่กำหนด ฟลักซ์จะละลายกลายเป็นแก้วเหลว พาผงสีให้หลอมจมหรือยึดติดแน่นกับชั้นเคลือบเดิมของภาชนะ
สร้างความเงางาม: ช่วยให้สีที่เผาออกมามีความเงา สดใส และทนทานต่อการขูดขีดรวมถึงสารเคมี
3. ตัวกลางหรือน้ำมันผสมสี (Medium / Vehicle / Oil)
เป็นส่วนประกอบที่เป็นของเหลว (มักเป็นสารอินทรีย์) มีหน้าที่ ระเหยและไหม้ติดไฟหายไปหมด ในระหว่างการเผา ไม่เหลือทิ้งไว้ในเนื้อสี หน้าที่หลักของมันคือ:
ช่วยอุ้มผงสีและฟลักซ์ให้รวมตัวกันเป็นเนื้อครีมเหลวเหลวที่เหนียวข้นพอดี (Viscosity)
ช่วยให้สามารถปาดสีผ่านผ้าสกรีน (Mesh) ลงบนกระดาษรูปลอกได้คมชัด ไม่ไหลเยิ้ม และแห้งตัวในเวลาที่เหมาะสม
ตัวอย่างที่นิยมใช้: น้ำมันสน (Pine Oil), สารละลายเรซิน (Linseed oil หรือ Acrylic/Alkyd-based medium)
4. สารเติมแต่ง (Additives)
มักผสมในปริมาณเล็กน้อยเพื่อปรับคุณสมบัติของสีให้เหมาะกับการทำงาน เช่น:
Plasticizers: ช่วยให้ฟิล์มสีที่แห้งบนกระดาษมีความยืดหยุ่น ไม่กรอบแตกเวลานำไปลอกน้ำแปะบนชิ้นงาน
Drying Agents: ช่วยควบคุมความเร็วในการแห้งของสีบนกระดาษสกรีน
💡 สรุปกลไกการทำงานของเนื้อสี
เมื่อเราสกรีนเสร็จและนำรูปลอกไปติดบนเซรามิค แล้วเข้าเตาเผา:
ช่วงอุณหภูมิแรก (ประมาณ 200°C - 450°C) ตัวกลาง (Medium) จะไหม้และระเหยออกไปจนหมด เหลือสารอนินทรีย์นิ่ง ๆ อยู่บนผิวชิ้นงาน
เมื่ออุณหภูมิสูงขึ้นถึงจุดหลอมตัว ฟลักซ์ (Flux) จะละลายกลายเป็นแก้ว เพื่อตรึง ผงสี (Pigment) ให้ติดแน่นและเงางามเป็นเนื้อเดียวกับผิวเซรามิคอย่างถาวรครับ
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น